Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

Σήμερα που ζούμε στην εποχή της ηλεκτρονικής παγκοσμιοποίησης και όλα γίνονται αυτοματοποιημένα μέσα από υπολογιστικά συστήματα, η ηλεκτρονική επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι πολίτες χρησιμοποιούν προσωπικά δεδομένα στην εργασία τους, στις συνδιαλλαγές τους με το Κράτος, στις εμπορικές συναλλαγές τους, ακόμα και σε ιατρικά ζητήματα. Έχουν, λοιπόν, δικαίωμα οι εν λόγω πληροφορίες τους να προστατεύονται! Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση άλλων θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας της συνείδησης.

Ως δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα λογίζεται οποιαδήποτε πληροφορία σχετίζεται με ένα φυσικό πρόσωπο, χωρίς να έχει σημασία αν η πληροφορία αναφέρεται στον ιδιωτικό, τον επαγγελματικό ή τον δημόσιο βίο του εκάστοτε προσώπου. Τα δεδομένα προσωπικού ποικίλλουν και μπορούν, επί παραδείγματι, να είναι ένα ονοματεπώνυμο, μια φωτογραφία, μια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τα στοιχεία ενός τραπεζικού λογαριασμού, στοιχεία που έχουν αναρτηθεί σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πληροφορίες σχετικά με το ιατρικό ιστορικό ή η διεύθυνση IP ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Στις 26 Απριλίου 2006, η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης αποφάσισε να καθιερώσει την Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, η οποία εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιανουαρίου. Η επιλογή της ημέρας δεν είναι τυχαία. Η ημερομηνία αυτή συμπίπτει με την επέτειο (28 Ιανουαρίου 1981) του ανοίγματος για την υπογραφή της σύμβασης 108 του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της αυτοματοποιημένης επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αποτελεί για πάνω από 30 χρόνια τον ακρογωνιαίο λίθο της προστασίας των δεδομένων στην Ευρώπη και όχι μόνο. Φέτος, στην 8η επέτειο, με αφορμή την υπόθεση Snowden δίνεται έμφαση στη χρήση του νόμου και της τεχνολογίας στην αντιμετώπιση των υποκλοπών.

Ο στόχος της ημέρας αυτής είναι να δώσει στους πολίτες την ευκαιρία να κατανοήσουν ποιά δεδομένα τους συλλέγονται και υφίστανται επεξεργασία, γιατί γίνεται αυτό, καθώς και ποια είναι τα δικαιώματά τους σε σχέση με την εν λόγω επεξεργασία. Είναι επίσης μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να γίνουν ευρέως γνωστοί οι εγγενείς κίνδυνοι που συνδέονται με την παράνομη χρήση ή παράνομη επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων.

Στις 26 Ιανουαρίου, 2009, η Βουλή των Αντιπροσώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες ενέκρινε ψήφισμα που καθιστά την 28η Ιανουαρίου ως “Εθνική Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων”.  Στις 28 Ιανουαρίου 2009, η Γερουσία πέρασε αντίστοιχο ψήφισμα αναγνωρίζοντας τον εορτασμό της ημέρας. Πλέον, η σημασία της ημέρας έχει ξεφύγει από τα όρια της Ευρώπης και επεκτείνεται σε Η.Π.Α. και Καναδά.

Η πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει, επίσης, την αύξηση της ευαισθητοποίησης μεταξύ των εφήβων και νεαρών ενηλίκων για τη σημασία της προστασίας του απορρήτου των προσωπικών τους πληροφοριών στο διαδίκτυο, ιδίως στο πλαίσιο της κοινωνικής δικτύωσης. Ακόμα, προωθούνται εκδηλώσεις και δραστηριότητες σχετικά με την ανάπτυξη τεχνολογικών εργαλείων που αφορούν τον ατομικό έλεγχο των προσωπικών δεδομένων. Αναπτύσσεται διάλογος μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών όσον αφορά την προώθηση της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικότητας.

Στα πλαίσια της ημέρας αυτής, προσφέρεται η δυνατότητα για συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων, της βιομηχανίας, του ακαδημαϊκού κόσμου, των μη κερδοσκοπικών οργανισμών, των επαγγελματιών και των εκπαιδευτικών! Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα προσωπικά δεδομένα προστατεύονται τόσο από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε., όσο και από τη Συνθήκη της Λισαβόνας, όμως το νομοθετικό πλαίσιο χρήζει εκσυγχρονισμού! Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει την ανάγκη αυτή κι έτσι τον Ιανουάριο του 2012, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μια εκτεταμένη αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου της Ε.Ε. για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Οι προτάσεις αυτές έχουν σκοπό να ενισχύσουν τα ατομικά δικαιώματα και να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της παγκοσμιοποίησης και των νέων τεχνολογιών.

Δεν θα πρέπει να λησμονούμε πως πέρα από το ηθικό κομμάτι του ζητήματος, υπάρχει και η οικονομική πλευρά. Η συλλογή και ανάλυση προσωπικών δεδομένων πολιτών έχει αποκτήσει, πλέον, τεράστια οικονομική αξία. Μάλιστα, σύμφωνα με μελέτες, η αξία των δεδομένων των πολιτών της Ε.Ε. κατά το 2011 ήταν 315 δις ευρώ, ενώ η αξία αυτή είναι δυνατόν να πλησιάσει το 1 τρις ευρώ ετησίως μέχρι το 2020! Γίνεται εύκολα, λοιπόν, αντιληπτό πως τα ζητήματα ιδιωτικότητας και προσωπικών δεδομένων θα μας απασχολήσουν αρκετά στο άμεσο μέλλον...

Read more...

Παγκόσμια Ημέρα Ελεύθερου Λογισμικού 2012

Στις 15 Σεπτεμβρίου κοινότητες σε όλο τον κόσμο γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα Ελεύθερου Λογισμικού. Πρόκειται για μια ετήσια παγκόσμια γιορτή του Ελεύθερου Λογισμικού και του Ανοιχτού Κώδικα. Η Παγκόσμια Ημέρα Ελεύθερου Λογισμικού είναι μια προσπάθεια με στόχο την ενημέρωση του κόσμου για τα οφέλη της χρήσης ελεύθερου λογισμικού στην εκπαίδευση, στην δημόσια διοίκηση και στις επιχειρήσεις.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελεύθερου Λογισμικού καθιερώθηκε το 2004 και παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στις 28 Αυγούστου του ίδιου έτους. Περίπου 12 ομάδες συμμετείχαν στην πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Ελεύθερου Λογισμικού. Από τότε έχει αυξηθεί σε δημοτικότητα και ενώ οι διοργανωτές ανέμεναν πάνω από 1.000 ομάδες το 2010, η εκδήλωση έχει περιοριστεί σε περίπου 400 τοποθεσίες κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών, που αντιπροσωπεύει μείωση κατά 30% το 2009. Από το 2006, η Παγκόσμια Ημέρα Ελεύθερου Λογισμικού διοργανώνεται το τρίτο Σάββατο του Σεπτεμβρίου.

Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Software Freedom International διοργανώνει την Παγκόσμια Ημέρα Ελεύθερου Λογισμικού σε συνεργασία με πολλές χώρες παγκοσμίως και προσφέρει υποστήριξη, συνεργασία και ομάδες εθελοντών για την διοργάνωση εορτασμών σε όλο τον κόσμο. Κύριος στόχος παραμένει η διευκόλυνση του κόσμου στο να επικοινωνεί, να δημιουργεί, και να μοιράζετε σε ένα ψηφιακό επίπεδο!

Κάθε εκδήλωση αφήνεται για να διοργανωθεί από τις τοπικές ομάδες σε όλο τον κόσμο. Οι προ-εγγεγραμμένες ομάδες (2 μήνες πριν την εκδήλωση ή νωρίτερα) λαμβάνουν δωρεάν προωθητικό υλικό που τους αποστέλλεται από τον οργανισμό Software Freedom International για να συμβάλλουν στις εκδηλώσεις. Το wiki της Παγκόσμιας Ημέρας Ελεύθερου Λογισμικού περιέχει μεμονωμένες σελίδες ομάδων που περιγράφουν τα σχέδιά τους, καθώς και χρήσιμες πληροφορίες για να τους κρατούν ενήμερους. Οι εκδηλώσεις ποικίλλουν μεταξύ τους. Διοργανώνονται συνέδρια που εξηγούν τα οφέλη του Ελεύθερου Λογισμικού και του Λογισμικού Ανοιχτού Κώδικα, εργαστήρια, παρουσιάσεις, παιχνίδια, δενδροφυτεύσεις, συζητήσεις και InstallFests.

Το ελεύθερο λογισμικό όπως ορίζεται από το Ίδρυμα Ελευθέρου Λογισμικού (Free Software Foundation), είναι λογισμικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, αντιγραφεί, μελετηθεί, τροποποιηθεί και αναδιανεμηθεί χωρίς περιορισμό. Η ελευθερία από τέτοιους περιορισμούς είναι βασικό στοιχείο στην ιδέα του “ελεύθερου λογισμικού”, έτσι ώστε το αντίθετο του ελεύθερου λογισμικού είναι το ιδιόκτητο λογισμικό, και όχι το λογισμικό που πωλείται για κέρδος, όπως το εμπορικό λογισμικό. Το ελεύθερο λογισμικό ορισμένες φορές αναφέρεται και σαν ανοιχτό λογισμικό ή λογισμικό ανοιχτού κώδικα αλλά οι δύο έννοιες δεν είναι ταυτόσημες. Σύμφωνα με τον Richard Stallman δεν είναι κάθε λογισμικό ελεύθερο μόνο και μόνο επειδή είναι ανοιχτού κώδικα.

Η οικονομική βιωσιμότητα του ελεύθερου λογισμικού έχει αναγνωριστεί από μεγάλες εταιρείες όπως η IBM, η Red Hat, και η Sun Microsystems. Πολλές εταιρίες που η κύρια δραστηριότητά τους δεν είναι στον τομέα IT επιλέγουν το Ελεύθερο Λογισμικό για την διαδικτυακή τους πληροφορία και τις ιστοσελίδες των πωλήσεων, λόγω του χαμηλότερου αρχικού κεφαλαίου επένδυσης και την ικανότητα να προσαρμόζουν ελεύθερα τα πακέτα εφαρμογών του. Επίσης, μερικές βιομηχανίες (όχι λογισμικού) αρχίζουν να χρησιμοποιούν τεχνικές παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν στην ανάπτυξη του ελεύθερου λογισμικού για τις έρευνές τους και την αναπτυξιακή διαδικασία. Οι επιστήμονες, για παράδειγμα, αναζητούν ακόμα περισσότερο ανοιχτές διαδικασίες ανάπτυξης, και σε εξοπλισμό όπως τα μικροτσίπ αρχίζουν να αναπτύσσονται με εξειδικεύσεις όρων που δημοσιεύονται κάτω από άδειες copyleft (π.χ. το εγχείρημα OpenCores). Τα Creative Commons και το free culture movement έχουν επίσης επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από το κίνημα του Ελεύθερου Λογισμικού.

Ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αξία του Ελεύθερου Λογισμικού έχει αναγνωριστεί και μάλιστα στην ιταλική περιφέρεια της Απούλια τον Ιούλιο ψηφίστηκε ένας νόμος που απαιτεί από το δημόσιο τομέα να αξιοποιήσει περισσότερο το λογισμικό ανοιχτού κώδικα και να διαθέτει περισσότερα ανοιχτά δεδομένα ελεύθερα στο κοινό. Ακόμα, η περιφέρεια της Λάτσιο ψήφισε σχετικό νόμο για τα ανοιχτά δεδομένα το Μάιο. Η περιφέρεια του Πιεντμόντ ζητά επίσης να προτιμάται το λογισμικό ανοιχτού κώδικα για την προμήθεια λογισμικού που αφορά το δημόσιο τομέα. Τέλος, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, ο δημόσιος τομέας της Μεγάλης Βρετανίας εξοικονομεί ετησίως 28 εκατομμύρια λίρες από την Ανοικτή Πρόσβαση!

Το Ελεύθερο Λογισμικό/Λογισμικό Ανοιχτού Κώδικα διατίθεται δωρεάν, απελευθερώνει τη δημιουργικότητα, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και καταργεί τους περιορισμούς. Πρόκειται για λογισμικό του οποίου η άδεια επιτρέπει στον καθένα να το διαβάσει, να το αλλάξει και να το διαθέσει σε τρίτους. Αξίζει η ενίσχυση και διάδοσή του!

Read more...

Το δικαίωμα στη λήθη

Οι χρήστες του διαδικτύου στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης φτάνουν τα 338 εκατομμύρια, σύμφωνα με εκτιμήσεις τον Μάρτιο του 2011. Το 1993, το διαδίκτυο κάλυπτε μόνο το 1% του συνόλου των τηλεπικοινωνιακών πληροφοριών. Σήμερα, ο αριθμός έχει αυξηθεί σε περισσότερο από 97%. Σήμερα, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα έχουν γίνει ένα από τα πολυτιμότερα περιουσιακά στοιχεία των εταιρειών: η αγορά για την ανάλυση μεγάλων συνόλων δεδομένων αυξάνεται κατά 40% ετησίως σε παγκόσμια κλίμακα. Η οικονομία στο διαδίκτυο θα συνεχίσει να αυξάνεται εκθετικά σε μία προϋπόθεση: η εμπιστοσύνη πρέπει να επικρατήσει. Τα προσωπικά δεδομένα είναι το νόμισμα της ψηφιακής αγοράς σήμερα. Και όπως κάθε νόμισμα, χρειάζεται σταθερότητα και εμπιστοσύνη. Μόνο αν οι καταναλωτές μπορούν να “εμπιστευτούν” ότι τα στοιχεία τους είναι καλά προστατευμένα, θα συνεχίζουν να εμπιστεύονται τις επιχειρήσεις και τις αρχές, να αγοράζουν διαδικτυακά και να αποδέχονται νέες υπηρεσίες.

Ένας Αυστριακός φοιτητής νομικής ζήτησε όλες τις πληροφορίες που διατηρούσε ένας ιστότοπος κοινωνικής δικτύωσης σε σχέση με τον ίδιο στο προφίλ του. Το κοινωνικό δίκτυο του έστειλε 1.224 σελίδες πληροφοριών. Σε αυτές περιλαμβάνονταν φωτογραφίες, μηνύματα και αναρτήσεις στη σελίδα του από προηγούμενα χρόνια, κάποιες από τις οποίες πίστευε ότι είχε διαγράψει. Συνειδητοποίησε ότι ο ιστότοπος συνέλεγε πολύ περισσότερες πληροφορίες για το άτομό του απ’ όσες ο ίδιος πίστευε και ότι πληροφορίες που εκείνος είχε διαγράψει -και τις οποίες δεν χρειαζόταν ο  ιστότοπος δικτύωσης- παρέμεναν αποθηκευμένες.

Στις 25 Ιανουαρίου 2012, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αναμόρφωση της νομοθεσίας που αφορά στην προστασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ισχύουσα νομοθεσία θεσπίστηκε το 1995, πολύ πριν οι Ευρωπαίοι πολίτες αρχίσουν να ζουν δύο ζωές: μια στο διαδίκτυο (και τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης) και μια εκτός. Η νέα πρόταση περιλαμβάνει και το δικαίωμα στη λήθη για τους χρήστες του διαδικτύου.

Δικαίωμα στη λήθη (right to be forgotten στα αγγλικά) ονομάζεται το δικαίωμα των χρηστών του διαδικτύου στη διαγραφή των δεδομένων που έχουν προκύψει από δραστηριότητά τους που έχει γίνει στο παρελθόν και αποτελεί αίτημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εισαχθεί στην κοινοτική νομοθεσία στη διάρκεια του 2012. Δεδομένου ότι κατά τη διαδικτυακή τους δραστηριότητα οι πολίτες αποκαλύπτουν προσωπικά τους δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει τη θέληση των πολιτών να έχουν τη δυνατότητα να τα διαγράφουν και θα προχωρήσει σε αναθεώρηση της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων (95/46/EΚ) που εξέδωσε το 1995. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα θεσπίσει ειδικούς ελεγκτικούς φορείς με δικαιοδοσία τη διερεύνηση δραστηριοτήτων εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης με χρήστες από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το άρθρο 17 στην “πρόταση για Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών” προβλέπει το δικαίωμα του υποκειμένου των δεδομένων στη λήθη και τη διαγραφή. Επεξεργάζεται και διευκρινίζει περαιτέρω το δικαίωμα της διαγραφής που προβλέπεται στο άρθρο 12 (β) της οδηγίας 95/46/ΕΚ και παρέχει τις προϋποθέσεις του δικαιώματος στη λήθη, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης του υπεύθυνου της επεξεργασίας που έχει κάνει τα προσωπικά δεδομένα δημόσια να ενημερώνει τρίτους, κατόπιν αιτήσεως του υποκειμένου των δεδομένων για να σβήσει τυχόν συνδέσεις με αυτό, ή αντίγραφα ή αναπαραγωγές των εν λόγω προσωπικών δεδομένων. Ενσωματώνει επίσης το δικαίωμα του περιορισμού της επεξεργασίας σε ορισμένες περιπτώσεις, αποφεύγοντας τη διφορούμενη ορολογία "κλείδωμα".

Κάθε πρόσωπο πρέπει να έχει το δικαίωμα να έχει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν διορθωμένα και ένα “δικαίωμα στη λήθη” όπου η διατήρηση των δεδομένων αυτών δεν είναι σύμφωνη με τον παρόντα κανονισμό. Ειδικότερα, τα υποκείμενα των δεδομένων θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα τα προσωπικά τους δεδομένα να διαγράφονται και δεν είναι πλέον υπό επεξεργασία, όπου τα δεδομένα δεν είναι πλέον απαραίτητα σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποίους τα δεδομένα συλλέγονται ή τυγχάνουν άλλης επεξεργασίας, όπου τα υποκείμενα των δεδομένων έχουν αποσύρει τη συγκατάθεσή τους για επεξεργασία ή όπου έχουν αντιρρήσεις για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τους αφορούν ή όταν η επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων με άλλο τρόπο δεν συμμορφώνεται με τον παρόντα κανονισμό.

Για να ενισχυθεί το “δικαίωμα στη λήθη” στο διαδικτυακό περιβάλλον, το δικαίωμα διαγραφής θα πρέπει επίσης να επεκταθεί σε τέτοιο τρόπο ώστε ένας ελεγκτής ο οποίος έχει κάνει δημόσια τα προσωπικά δεδομένα θα πρέπει να υποχρεούται να ενημερώνει τα τρίτα μέρη τα οποία επεξεργάζονται τα δεδομένα ότι το υποκείμενο των δεδομένων των αιτημάτων αιτείται να σβήσουν τις συνδέσεις σε αυτό ή αντίγραφα ή αναπαραγωγές των εν λόγω προσωπικών δεδομένων. Για να εξασφαλιστούν αυτές οι πληροφορίες, ο ελεγκτής πρέπει να λάβει όλα τα εύλογα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών μέτρων, σε σχέση με τα δεδομένα για τη δημοσίευση των οποίων ο ελεγκτής είναι υπεύθυνος. Σε σχέση με τη δημοσίευση των προσωπικών δεδομένων από ένα τρίτο μέρος, ο υπεύθυνος πρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνος για τη δημοσίευση, εφόσον ο ελεγκτής έχει επιτρέψει τη δημοσίευση από το τρίτο μέρος.

Το δικαίωμα διαγραφής έχει ενισχυθεί σε ένα δικαίωμα στη λήθη για να επιτρέψει μια πιο αποτελεσματική εφαρμογή του εν λόγω δικαιώματος στο ψηφιακό περιβάλλον. Ο ελεγκτής θα πρέπει να υπέχει ευθύνη σε περιπτώσεις όπου έχει γίνει προσωπικά δεδομένα δημόσια ή έχει εγκρίνει τη δημοσίευση τμήματος των δεδομένων από ένα τρίτο μέρος. Ωστόσο, οι υποχρεώσεις περιορίζονται στο να παρθούν “όλα τα εύλογα μέτρα” για να ενημερώσει τους τρίτους που επεξεργάζονται τα δεδομένα που ένα υποκείμενο των δεδομένων απαιτεί να σβήσουν τις συνδέσεις ή αντίγραφο ή αναπαραγωγή των εν λόγω προσωπικών δεδομένων. Αυτά τα “εύλογα μέτρα” μπορεί να συνίσταται στην εφαρμογή των τεχνικών μέτρων.

Ως εκ τούτου, το άρθρο 17 περιέχει την υποχρέωση για προσπάθεια από τον ελεγκτή, η οποία είναι πιο ρεαλιστική από πρακτική άποψη από την υποχρέωση του αποτελέσματος. Αντικατοπτρίζει επίσης το άρθρο 13 που προβλέπει ότι ο ελεγκτής θα πρέπει να εξαιρείται από την υποχρέωση να ενημερώσει όλους τους αποδέκτες για κάθε διόρθωση ή διαγραφή, όταν αυτό “αποδεικνύεται αδύνατο ή προϋποθέτει δυσανάλογη προσπάθεια”.

Το δικαίωμα στη λήθη βέβαια δεν είναι ένα απόλυτο δικαίωμα. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου υπάρχει ένα νόμιμο και νομικά βάσιμο συμφέρον να διατηρούνται τα δεδομένα σε μια βάση δεδομένων. Τα αρχεία των εφημερίδων είναι ένα καλό παράδειγμα. Είναι σαφές ότι το δικαίωμα στη λήθη δεν μπορεί να συνιστά δικαίωμα της συνολικής διαγραφής της ιστορίας. Ούτε πρέπει το δικαίωμα στη λήθη να υπερισχύει της ελευθερίας της έκφρασης ή της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης.

Τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο για διατήρηση της επαφής με φίλους, συγγενείς και συναδέλφους, αλλά ενέχουν επίσης τον κίνδυνο ότι οι προσωπικές πληροφορίες, οι φωτογραφίες και τα σχόλια μπορεί να δημοσιοποιούνται ευρύτερα απ’ όσο φανταζόμαστε. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις στην οικονομική κατάσταση, στη φήμη και στην ψυχολογική κατάσταση ενός ατόμου. Τα τρία τέταρτα των Ευρωπαίων θεωρούν ότι η γνωστοποίηση προσωπικών δεδομένων αποτελεί όλο και περισσότερο μέρος της σύγχρονης ζωής. Την ίδια στιγμή, το 72% των χρηστών του διαδικτύου ανησυχεί για το γεγονός ότι αποκαλύπτει υπερβολικά πολλά προσωπικά δεδομένα όταν χρησιμοποιεί το διαδίκτυο. Αισθάνεται ότι δεν έχει πλήρη έλεγχο των δεδομένων του.

Η Επιτροπή προτείνει ένα ενισχυμένο δικαίωμα στη λήθη, έτσι ώστε, όταν δεν επιθυμούμε πλέον την επεξεργασία των δεδομένων μας και εφόσον δεν συντρέχουν νόμιμοι λόγοι για τη διατήρησή τους από έναν οργανισμό, τα δεδομένα να διαγράφονται από το σύστημά του. Οι υπεύθυνοι επεξεργασίας δεδομένων είναι εκείνοι που πρέπει να αποδεικνύουν ότι χρειάζεται να διατηρήσουν τα δεδομένα αντί να πρέπει εμείς να αποδείξουμε ότι η συλλογή των δεδομένων μας δεν είναι αναγκαία. Οι πάροχοι πρέπει να λαμβάνουν υπόψη της αρχή της “προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής”, πράγμα που σημαίνει ότι οι προεπιλεγμένες ρυθμίσεις πρέπει να είναι εκείνες που προστατεύουν καλύτερα την ιδιωτική ζωή. Οι εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να μας ενημερώνουν με όσο το δυνατόν σαφέστερο, κατανοητό και διαφανή τρόπο για το πώς θα χρησιμοποιηθούν τα προσωπικά δεδομένα μας, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να αποφασίσουμε ποια δεδομένα θα γνωστοποιήσουμε.

Οι προτάσεις θα διευκολύνουν την πρόσβασή μας στα δεδομένα μας και θα μας δώσουν δικαίωμα φορητότητας δεδομένων, δηλαδή θα διευκολύνουν τη μεταφορά προσωπικών δεδομένων από έναν πάροχο υπηρεσιών σε άλλον. Θα διασφαλίζουν επίσης ότι, όταν οι χρήστες δίνουν τη συγκατάθεσή τους για χρήση των προσωπικών δεδομένων τους από εταιρείες, η σύμφωνη αυτή γνώμη θα δίδεται ρητά και με πλήρη επίγνωση των συνεπειών. Έτσι οι χρήστες θα αποκτήσουν τον έλεγχο των δεδομένων τους και παράλληλα θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στο διαδικτυακό περιβάλλον.

Οι περισσότεροι επικριτές του “δικαιώματος στη λήθη” προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και αντικατοπτρίζουν πλήρως τη διαφορά αντιλήψεων που υπάρχει ανάμεσα σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς.

Ο Jeffrey Rosen, καθηγητής Νομικής Επιστήμης στο πανεπιστήμιο George Washington, υποστηρίζει πως το “δικαίωμα στη λήθη” αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ελευθερία του λόγου στο Διαδίκτυο κατά την επόμενη δεκαετία. Αν το δικαίωμα δεν οριστεί ακριβέστερα, θα μπορούσε να επισπεύσει μια δραματική σύγκρουση μεταξύ ευρωπαϊκών και αμερικανικών αντιλήψεων για την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ ιδιωτικότητας και ελευθερίας του λόγου, οδηγώντας σε πολύ λιγότερο ανοικτό Διαδίκτυο. Το “δικαίωμα στη λήθη” θα μπορούσε να κάνει το Facebook και το Google, για παράδειγμα, υπόλογους για έως και δύο τοις εκατό του παγκόσμιου εισοδήματός τους, εφόσον αδυνατούν να άρουν φωτογραφίες που ανέβασε κάποιος για τον εαυτό του και μετάνιωσε αργότερα, ακόμη και αν οι φωτογραφίες έχουν ήδη διανεμηθεί ευρέως.

Σε μια ανάρτηση στο blog του τον περασμένο Μάρτιο, ο Peter Fleischer, επικεφαλής σύμβουλος απορρήτου της Google, επισημαίνει πως το “δικαίωμα στη λήθη”, όπως συζητήθηκε στην Ευρώπη, καλύπτει συχνά τρεις ξεχωριστές κατηγορίες, καθεμιά από τις οποίες προωθεί σταδιακά μεγαλύτερες απειλές για την ελευθερία του λόγου.

Η πρώτη κατηγορία είναι η λιγότερο αμφιλεγόμενη: “Αν μπορώ να αναρτήσω κάτι στο διαδίκτυο, δεν έχω το δικαίωμα να το διαγράψω και πάλι;”. Πρόκειται για περιπτώσεις κατά τις οποίες προσθέτω μια φωτογραφία στο Facebook και αργότερα σκέφτομαι καλύτερα και θέλω να τις αποσύρω. Αφού το Facebook και οι άλλες ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν ήδη να το κάνω αυτό, δημιουργώντας ένα νόμιμα εκτελεστό δικαίωμα είναι κυρίως συμβολικό και εντελώς αποδεκτό. Όπως προτείνεται, το ευρωπαϊκό “δικαίωμα στη λήθη” θα ασκήσει επίσης πίεση στο Facebook για να τηρήσει τις δικές του δηλωμένες πολιτικές προστασίας της ιδιωτικής ζωής, επιτρέποντας στους χρήστες να επιβεβαιώσουν ότι οι φωτογραφίες και άλλα δεδομένα έχουν διαγραφεί από τα αρχεία του, αφού έχουν αφαιρεθεί από τη δημόσια θέα.

Αλλά το δικαίωμα για διαγραφή δεδομένων γίνεται πολύ πιο αμφιλεγόμενο όταν πρόκειται για τη δεύτερη κατηγορία του Fleischer: “Αν αναρτήσω κάτι και κάποιος άλλος το αντιγράψει και το αναρτήσει πάλι στο δικό του χώρο, έχω το δικαίωμα να το διαγράψω;”. Φανταστείτε μια έφηβη που μετανιώνει για την ανάρτηση μιας εικόνας της με ένα μπουκάλι μπύρα στη σελίδα της και μετά τη διαγραφή του, αργότερα ανακαλύπτει ότι πολλές από τις φίλες της έχουν αντιγράψει και επαναδημοσιεύσει την εικόνα στις δικές τους σελίδες. Αν όμως τους ζητήσει να αποσύρουν τις εικόνες και οι φίλες της αρνηθούν ή δεν μπορούν να βρεθούν, πρέπει να αναγκαστεί στο Facebook να διαγράψει την εικόνα από τα άλμπουμ των φίλων της, χωρίς τη συναίνεση των κατόχων τους, και να βασιστεί αποκλειστικά στην ένσταση της έφηβης;

Τέλος, υπάρχει η τρίτη κατηγορία του Fleischer για τις αιτήσεις απόσυρσης: “Αν κάποιος άλλος δημοσιεύσει κάτι για μένα, έχω δικαίωμα να το διαγράψω;”. Αυτό, φυσικά, δημιουργεί τις πιο σοβαρές ανησυχίες για την ελεύθερη έκφραση. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε ότι οι πολιτείες δεν μπορούν να περάσουν νόμους που περιορίζουν τα ΜΜΕ από τη διάδοση αληθινών αλλά ενοχλητικών πληροφοριών -όπως το όνομα του θύματος ενός βιασμού- εφ' όσον η πληροφορία αποκτηθεί νομίμως.

Ο Rolf Weber, καθηγητής Διεθνούς Επιχειρησιακού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, επισημαίνει πως με τη μορφή που προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το “δικαίωμα στη λήθη” δεν μπορεί να αποδώσει εύκολα μια ουσιαστική συμβολή στη βελτίωση της προστασίας των δεδομένων. Η έννοια είναι πιθανώς πάρα πολύ ασαφής για να είναι επιτυχής. Η ιστορία έχει δείξει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να ενσωματωθούν στις στρατηγικές και οι στρατηγικές αυτές πρέπει να έχουν πράγματι χρησιμοποιηθεί. Κατά συνέπεια, μια σαφέστερη εικόνα του πραγματικού στόχου ενός νέου θεμελιώδους δικαιώματος είναι απαραίτητη. Η διακήρυξη του “δικαιώματος στη λήθη” ως έχει δεν αρκεί. Υπενθυμίζει το μύθο του κουτιού της Πανδώρας: ωθούμενη από τη φυσική περιέργειά της, η Πανδώρα άνοιξε το κουτί και όλα τα κακά που περιέχονταν σε αυτό δραπέτευσαν. Επιπλέον, μια υλοποίηση του “δικαιώματος στη λήθη” μπορεί να επιτευχθεί με πιο συγκεκριμένους κώδικες συμπεριφοράς, όπως o γαλλικός “Κώδικας Ορθής Πρακτικής για το δικαίωμα στη λήθη στα κοινωνικά δίκτυα και τις μηχανές αναζήτησης”, που περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να γίνουν σημείο εκκίνησης για μια μελλοντική διεθνή συμφωνία ή μνημόνιο.

Το “δικαίωμα στη λήθη” πρέπει να συμπληρωθεί με τα νομικά μέσα για την καθοδήγηση ατόμων και φορέων για το πώς να εφαρμόσουν τις αρχές προστασίας των δεδομένων με βάση την αναγνώριση της αυτονομίας των δικαιούχων. Μαζί με τις κατευθυντήριες γραμμές, μηχανισμοί λογοδοσίας θα πρέπει να εισαχθούν και διαδικασίες ελέγχου θα πρέπει να καθοριστούν. Πιθανά μέσα θα ήταν σήματα ή σφραγίδες ιδιωτικότητας από ένα αυτο-ρυθμιστικό καθεστώς, το οποίο στη συνέχεια θα παρακολουθείται από τους υπεύθυνους επεξεργασίας δεδομένων που συστάθηκε σύμφωνα με τις διαδικασίες λογοδοσίας που εφαρμόζονται από την οργάνωση του προγράμματος. Επιστρέφοντας στην κατάσταση της Πανδώρας: Μέχρι τη στιγμή που κατάφερε να κλείσει το καπάκι, σχεδόν όλο το περιεχόμενο είχε διαφύγει. Μόνο ένα τελευταίο πράγμα βρισκόταν στο κάτω μέρος, και αυτό ήταν η ελπίδα.

Όλοι πλέον αναγνωρίζουν τη σημασία, τη χρησιμότητα και τη δημοφιλία του Διαδικτύου. Για το λόγο αυτό έχουν ξεκινήσει συντονισμένες προσπάθειες από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ για τη δημιουργία του κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου της “ψηφιακής εποχής”. Απαραίτητο είναι ένα σύνολο κανόνων που ρυθμίζει ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων, προσωπικού απορρήτου και ελευθερίας του λόγου.

Η αρχή έγινε με το νομοσχέδιο SOPA (Stop Online Piracy Act) στις ΗΠΑ που τελικά απορρίφθηκε, ενώ ακολούθησαν η ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) και το PIPA (Preventing Real Online Threats to Economic Creativity and Theft of Intellectual Property Act). Τα νομοσχέδια και οι συμφωνίες αυτές προβλέπουν κυρίως την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Δυστυχώς, όμως, εξετάζουν τα ζητήματα μονόπλευρα προς όφελος των εταιρειών και εις βάρος των απλών χρηστών του Διαδικτύου.

Το “δικαίωμα στη λήθη” είναι η μόνη σύγχρονη ουσιαστική πρόταση νομοθετικού περιεχομένου που προβλέπει την προστασία των προσωπικών δεδομένων των χρηστών του διαδικτύου και κυρίως των χρηστών των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης. Αντικαθιστά μια αρκετά παλιά οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η άμεση εφαρμογή του κρίνεται επιτακτική ανάγκη. Μέσω του “δικαιώματος στη λήθη” οι χρήστες θα αποκτήσουν τον έλεγχο των δεδομένων τους και παράλληλα θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στο διαδικτυακό περιβάλλον. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι χρήστες να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή τι δημοσιεύεται για αυτούς και να έχουν δικαίωμα απόσυρσης του ανεπιθύμητου περιεχομένου, ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστες συνέπειες από λανθασμένη (ή σκόπιμα αθέμιτη) χρήση που έχουν παρατηρηθεί κατά το παρελθόν.

Σαφώς, το “δικαίωμα στη λήθη” δεν αποτελεί πανάκεια για όλα τα ζητήματα απορρήτου και ιδιωτικότητας που παρουσιάζονται καθημερινά στο Διαδίκτυο. Οι ενστάσεις που έχουν εκφράσει πολλοί επικριτές του είναι βάσιμες και ιδιαίτερα κρίσιμες για την επιτυχία του εγχειρήματος. Χρειάζονται αρκετές προσθήκες και αλλαγές για να αποτελεί ολοκληρωμένο νομοθέτημα που θα συνεχίσει να παραμένει επίκαιρο και αξιόπιστο για τα επόμενα 10-20 χρόνια, αν αυτό μπορεί να καταστεί εφικτό με τις ραγδαίες εξελίξεις της τεχνολογίας.

Το σημαντικό είναι πως η αρχή για περισσότερη προστασία του ιδιωτικού απορρήτου έχει ήδη γίνει. Το “δικαίωμα στη λήθη” είναι απαραίτητο στην Ευρώπη και πρέπει να υιοθετηθεί σε ανάλογο βαθμό από τις ΗΠΑ και τα άλλα τεχνολογικά προηγμένα κράτη του κόσμου, ώστε να προστατευθούν οι απλοί χρήστες από άσκοπη ή αθέμιτη χρήση των προσωπικών τους δεδομένων. Το θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα για πρόσβαση στη γνώση και την ενημέρωση πρέπει να ενισχυθεί και στον τομέα του Διαδικτύου που αποτελεί τη βασική πηγή γνώσης και πληροφόρησης στον 21ο αιώνα.

Read more...

Financial crisis and youth opportunities

Over the past year, there has been a major financial crisis in Greece which has led to the inclusion into the International Monetary Fund and the European Union’s support mechanism. This has created several problems in everyday’s life mainly aimed at young people. Unemployment and insecurity about the future are the most important of them. The majority of young people are pessimistic about their future and their job security.

Ireland is on a par with Greece, while in the near future this crisis will “knock the door” of more other European countries. Young people in these countries will be faced with very unwished situations and will have to overcome many obstacles in order to be able to achieve their goals!

What is the best attitude that young people should have and what are the skills that will help them progress? Certainly, pessimism is a bad influence for everybody. Young people should be optimistic and convey their vitality throughout society. The necessary skills are definitely creativity and innovation! New ideas or projects to be implemented and the creative pursuits of youth in various fields are guarantees for their future success.

ICT is an area (perhaps the most important) that requires creative and innovative ideas! We live in the era of global knowledge and dissemination of information. Everything around us needs (and uses) ICT to work properly; from telephony till telemedicine... Every single thing becomes faster and more convenient with the use of ICTs. Young people can actively engage with ICT and should contribute by all means to their further development.

ICT is a sector that has not been, and will never be saturated in terms of job opportunities. There will always be demand for new innovative services and the need for their implementation. The present and the future of mankind are directly dependent on the technology and its achievements! Especially in recent years, we are all users of ICT and impressed by its opportunities.

ICT, however, is not a panacea. On the one hand, it contributes to the economic empowerment of developing countries, the dissemination of information and improvement of communication quality, but on the other hand, it is not the antidote that is able to solve entirely all our problems! The financial crisis, poverty or fatal diseases will not be combated by ICT itself. Nevertheless we, the young people, must continue to develop the technology and especially ICT. It’s up to us to carry on normally our lives, despite any problems and to offer actively within our societies and not give up! Moreover, as the ancient Greek philosopher Heraclitus taught "Nothing endures but change"…

Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στο 4ο τεύχος του διεθνούς περιοδικού νεολαίας MOMENTUM: Mission Passion Expression

Read more...

Φουκουσίμα όπως Χιροσίμα;

Είναι ακόμα αρκετά νωπές οι μνήμες από την έκρηξη στη μονάδα παραγωγής ενέργειας Φουκουσίμα 1 της Ιαπωνίας στις 12 Μαρτίου αμέσως μετά από τον καταστρεπτικό σεισμό των 9R. Το όνομα της Φουκουσίμα παραπέμπει ηχητικά σε αυτό της έτερης ιαπωνικής πόλης Χιροσίμα, την οποία οι ΗΠΑ βομβάρδισαν με ατομική βόμβα τον Αύγουστο του 1945…

Στο άκουσμα της είδησης σχετικά με την πυρηνική έκρηξη, το μυαλό όλων πήγε στο αντίστοιχο ατύχημα στο Τσέρνομπιλ της Ουκρανίας! Σαν σήμερα, 26 Απριλίου 1986, σημειώθηκε έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 του εκεί Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας, ενώ το ατύχημα ήταν της τάξης του μέγιστου προβλεπόμενου ατυχήματος στη Διεθνή Κλίμακα Πυρηνικών Συμβάντων.

Τα συμβάντα στη Χιροσίμα, τη Φουκουσίμα και το Τσέρνομπιλ ελάχιστη συνάφεια έχουν ως προς τα αίτιά τους. Μάλιστα, η ρίψη της ατομικής βόμβας δεν μπορεί καν να χαρακτηριστεί ατύχημα, καθώς αποτέλεσε (εσκεμμένη) πολεμική επιχείρηση! Δυστυχώς, όμως, έχουν τεράστια σχέση ως προς τις τραγικές –και ίσως ανυπολόγιστες- επιπτώσεις τους… Η ραδιενέργεια που εκλύθηκε και στα τρία αυτά συμβάντα επισκιάζει τους απλούς βομβαρδισμούς, τις εκρήξεις, τους σεισμούς και τα τσουνάμι!

Πέρα από τις οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνθήκες που διαταράχθηκαν σε αυτές τις περιοχές, οι σημαντικότερες επιπτώσεις έχουν να κάνουν με την υγεία των ανθρώπινων πληθυσμών! Στη Χιροσίμα 70.000 άνθρωποι πέθαναν ακαριαία, άλλοι 166.000 τους επόμενους τέσσερις μήνες, ενώ μέχρι το 1950 πέθαναν άλλοι 200.000 από αίτια που οφείλονται στη ραδιενέργεια.

Το Τσέρνομπιλ και η γύρω περιοχή αποτέλεσαν άλλον έναν τόπο μαρτυρίου για τους πληθυσμούς τους. Σύμφωνα με έρευνα Ρώσων και Λευκορώσων επιστημόνων, η οποία στηρίχτηκε σε περισσότερες από 5.000 ιατρικές αναφορές αποκλειστικά της ΕΣΣΔ, 985.000 ήταν οι νεκροί μεταξύ 1986 και 2004 εξαιτίας της ακτινοβολίας! Η Λευκορωσία είναι μια από τις χώρες που “χτυπήθηκε” περισσότερο, αφού πλέον ακόμα και σήμερα μόνο το 20% των παιδιών που γεννιούνται εκεί είναι νοητικά και σωματικά απόλυτα υγιή… Οι επιπτώσεις και στον λοιπό ευρωπαϊκό πληθυσμό –και συνεπώς και στη χώρα μας- δεν θεωρούνται αμελητέες. Εντύπωση προκαλεί, πάντως, πως μόλις το 1% των περιστατικών έχουν επίσημα αναφερθεί να αποτελούν επίπτωση της ραδιενέργειας! Κατά πολλούς αυτό οφείλεται σε μυστικοπάθεια και προσπάθεια απόκρυψης στοιχείων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας και την τότε κυβέρνηση της ΕΣΣΔ.

Και φτάνουμε στο σήμερα και τη Φουκουσίμα. Οι νεκροί από τη ραδιενέργεια είναι ελάχιστοι. Το τσουνάμι οφείλεται για τους χιλιάδες θανάτους Ιαπώνων το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Παρόλα αυτά, οι Ιάπωνες θα πληγούν –για άλλη μια φορά μετά το 1945- άμεσα! Η περιοχή γύρω από το εργοστάσιο θα χρειαστεί πάνω από 100 χρόνια για να επανέλθει και πάλι σε φυσιολογικές συνθήκες, αν και είναι σχεδόν αδύνατο να επανέλθει πλήρως… Τα επίπεδα ραδιενέργειας στη συγκεκριμένη περιοχή είναι 100 φορές πάνω από το όρια, ενώ η μόλυνση στη θάλασσα είναι κατά 7,5 εκατ. φορές πάνω από το όριο!

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος πλέον για τους Ιάπωνες, αλλά και όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους στον πλανήτη, έχει να κάνει με την κατανάλωση τροφών και νερού. Αν αυτά έχουν μολυνθεί με ραδιενέργεια, μπορούν να μολύνουν τους καταναλωτές τους.  Οι επιπτώσεις είναι τραγικές: λευχαιμίες, γενετικές ανωμαλίες και διαφόρων ειδών καρκίνοι, κυρίως του θυρεοειδούς. Από το ατύχημα του πυρηνικού εργοστασίου στην Φουκουσίμα έχουν διαρρεύσει μέχρι στιγμής τα ραδιενεργά υλικά ¹³¹I (Ιώδιο-131) και ¹³⁷Cs (Καίσιο-137). Το Ιώδιο-131 έχει πολύ μικρό χρόνο ημιζωής (μια εβδομάδα) αλλά είναι ιδιαίτερα τοξικό, καθώς ο οργανισμός το συγκεντρώνει όλο στον θυρεοειδή. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι τα κρούσματα καρκίνου του θυρεοειδούς αυξήθηκαν δραματικά μεταξύ των ατόμων που εκτέθηκαν στην ραδιενέργεια του Τσέρνομπιλ. Από την άλλη, το Καίσιο-137 είναι διαλυτό στο νερό και ιδιαίτερα τοξικό για τον ανθρώπινο οργανισμό. Πειράματα σε σκύλους έδειξαν ότι μια δόση της τάξεως των 44 μικρογραμμαρίων ραδιενεργού καισίου ανά κιλό επέφερε τον θάνατο σε διάστημα 3 εβδομάδων!

Τα ευχάριστα (αν μπορούμε να τα χαρακτηρίσουμε έτσι) είναι πως σύμφωνα με τις ιαπωνικές αρχές, δεν έχει υπάρξει διαρροή άλλων ραδιενεργών ισοτόπων και τα χειρότερα έχουν προς το παρόν αποφευχθεί. Για παράδειγμα, μια διαρροή ²³⁹Pu (Πλουτώνιο-239) δεν θα αύξανε απλώς τους καρκίνους του πνεύμονα στο άμεσο μέλλον, αλλά οι επιπτώσεις του θα ήταν ανυπολόγιστες καθώς έχει χρόνο ημιζωής 24.000 χρόνια.

Όπως φαίνεται ξεκάθαρα, η Ιαπωνία –και ο υπόλοιπος πλανήτης μαζί- θα πληρώσει βαρύ τίμημα στο βωμό της (δήθεν) φθηνής πυρηνικής ενέργειας. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες της Greenpeace, αλλά και άλλων περιβαλλοντικών οργανισμών και επιστημονικών φορέων, ο μύθος της καθαρής, ασφαλούς και φθηνής πυρηνικής ενέργειας καταρρίπτεται με ακράδαντα στοιχεία και επιχειρήματα! Ο μόνος δρόμος για καθαρή, ασφαλή και σχετικά φθηνή ενέργεια είναι η ανάπτυξη και χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το ερώτημα που γεννάται είναι: θα πάψουν οι άνθρωποι να επιζητούν το αλόγιστο κέρδος ή θα υποθηκεύσουν ακόμα περισσότερο το μέλλον των ίδιων και των επόμενων γενεών;

Read more...

10 χρόνια Wikipedia

Όλοι γνωρίζουν τους ραγδαίους ρυθμούς ανάπτυξης που γνωρίζει το διαδίκτυο. Είναι κοινώς αποδεκτό πλέον πως “όλα βρίσκονται στο ίντερνετ”. Από την πιο ασήμαντη πληροφορία, όπως συνταγές ή δρομολόγια, μέχρι τις σημαντικότερες επιστημονικές έρευνες μπορεί κανείς να τα βρει διαθέσιμα (και δωρεάν) στο ίντερνετ! Ένα “εργαλείο” που συνέβαλλε τα μέγιστα στην αξιοποίηση του διαδικτύου ως εκπαιδευτικό μέσο και αύξησε τη χρήση του είναι η Wikipedia.

Η Wikipedia (ή Βικιπαίδεια στα ελληνικά) είναι μια διεθνής, ελεύθερου περιεχομένου, εξελισσόμενη δια συνεργασίας εγκυκλοπαίδεια που ξεκίνησε να λειτουργεί τον Ιανουάριο του 2001. Είναι ένα από τα projects που επηρέασαν τον τρόπο που χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο. Αυτή τη στιγμή περιέχει περισσότερα από 17 εκατομμύρια άρθρα σε 263 γλώσσες, κάτι που σημαίνει πως απευθύνεται σε όλους τους κατοίκους του πλανήτη, “μιλάει” τη γλώσσα τους και λύνει τις απορίες τους! Τα αγγλικά άρθρα είναι 3,5 εκατομμύρια, ενώ η ελληνική εκδοχή της (που δημιουργήθηκε στα τέλη του 2002) αριθμεί περί τα 60 χιλιάδες άρθρα…

Ποιοι είναι, όμως, οι λόγοι που καθιέρωσαν την Wikipedia; Κύριο χαρακτηριστικό της είναι η ευχρηστία. Με ένα απλό κλικ ο χρήστης μπορεί να βρει αυτό που αναζητά άμεσα σε ένα πολύ ευρύ φάσμα πληροφοριών. Δεν χρειάζεται να ψάχνει σε ογκώδεις τόμους, ενώ μπορεί να έχει άμεση πρόσβαση και στις πηγές των άρθρων. Επίσης, η Wikipedia προσφέρεται δωρεάν, πράγμα που σημαίνει πως δεν χρειάζεται αντίτιμο για να έχει κανείς πρόσβαση στη γνώση! Ένα, όμως, από τα σημαντικότερα στοιχεία που συνέβαλλαν στην εξάπλωσή της είναι πως τα άρθρα δεν γράφονται απαραίτητα από επιστήμονες, αλλά από τους ίδιους τους αναγνώστες. Ο καθένας προσθέτει γνώσεις και τα άρθρα επεκτείνονται!

Αυτό το τελευταίο, ίσως όμως να είναι και το κύριο μειονέκτημα της Wikipedia. Αρκετά άρθρα δεν έχουν επαρκή τεκμηρίωση αφού γράφονται από αδαείς, ενώ άλλα άρθρα δεν είναι αρκετά αντικειμενικά και αμερόληπτα αφού γράφονται από συγκεκριμένες ιδεολογικές ομάδες. Αυτά τα άρθρα αφορούν κυρίως σύγχρονα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα, εθνικές διαμάχες κτλ. Πολλοί επικρίνουν τη Wikipedia για συστηματική τάση προτίμησης της δημοφιλούς άποψης παρά της αξιόπιστης, καθώς και μια σχετική έλλειψη υπευθυνότητας και δικαιοδοσίας σε σύγκριση με τις παραδοσιακές εγκυκλοπαίδειες. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν διαφωνίες κι ενστάσεις για το αν η Wikipedia αποτελεί αξιόπιστη πηγή αναφοράς ή βιβλιογραφίας…

Η Wikipedia ενθαρρύνει τους συντάκτες να τηρούν μια πολιτική ουδετερότητας κάτω από την οποία οι διάφορες απόψεις συγκεντρώνονται χωρίς να γίνεται προσπάθεια να καθοριστεί μια αντικειμενική αλήθεια. Έτσι, έχει φτάσει σε σημείο άρθρα της να μνημονεύονται από τα ΜΜΕ, επιστήμονες και ακαδημαϊκούς κ.ά.

Αρκετοί είναι αυτοί που καταδικάζουν τη Wikipedia, άλλοι προβλέπουν δυσοίωνο το μέλλον της, ενώ στην αντίπερα όχθη οι φανατικοί χρήστες της εργάζονται καθημερινά για τον εμπλουτισμό της. Εγώ το μόνο που έχω να προσθέσω είναι πως ελπίζω, όπως υποστηρίζει ο ιδρυτής της Jimmy Wales, η Wikipedia να επιτύχει μία ίση ή και καλύτερη ποιότητα σε σχέση με τη Britannica και να εκτυπωθεί. Χρόνια Πολλά Wikipedia!

Read more...

Τρανζίστορ: 62 χρόνια μετά

Πέρασαν 62 χρόνια από την εφεύρεση που άλλαξε μια για πάντα την επιστήμη των ηλεκτρονικών και τη ζωή όλων μας. Ήταν 23 Δεκεμβρίου 1947 όταν στα εργαστήρια Bell της εταιρίας AT&T ο John Bardeen και ο Walter Brattain παρατήρησαν πως όταν οι ηλεκτρικές επαφές εφαρμόζονταν σε έναν κρύσταλλο γερμανίου, η ισχύς εξόδου είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη της εισόδου. Ήταν η απαρχή της εφεύρεσης του τρανζίστορ ή κρυσταλλοτριόδου, όπως είναι η ελληνική του ονομασία.

Ο αρχηγός της Ομάδας Φυσικής της Στερεάς Κατάστασης William Shockley διέκρινε άμεσα τη δυναμική της νέας εφεύρεσης και τους προσεχείς μήνες εργάστηκε για να επεκτείνει σημαντικά τη γνώση των ημιαγωγών. Για το λόγο αυτό χαρακτηρίστηκε ως «πατέρας του τρανζίστορ». Ο όρος «transistor» επινοήθηκε από τον John Pierce και αποτελεί συνδυασμό των λέξεων transfer και resistor (μεταφορά αντίστασης).

Η εφεύρεση αυτή σήμανε την έναρξη της πρώτης «επανάστασης» των ηλεκτρονικών, διότι ξεκίνησε η αλματώδης ανάπτυξη της ηλεκτρονικής τεχνολογίας, που οδήγησε στη δημιουργία των ηλεκτρονικών υπολογιστών και των σύγχρονων τηλεπικοινωνιακών συστημάτων. Σε πρώτη φάση αντικατέστησε την ενεργοβόρα και τεράστια σε μέγεθος δίοδο λυχνίας που χρησιμοποιούνταν στις τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα και τους πρώτους υπολογιστές. Η σημασία του τρανζίστορ με τα χρόνια συνεχώς αυξανόταν. Σε αυτό συνέβαλαν επίσης το χαμηλό κόστος παραγωγής του, η ευελιξία και η αξιοπιστία του. Το τρανζίστορ αποτελεί πλέον το βασικό συστατικό όλων των σύγχρονων ηλεκτρονικών. Χάρη σε αυτό έχουμε τη δυνατότητα να χρησιμοποιούμε αξιόπιστες, υψηλής ποιότητας υπηρεσίες από υπολογιστικά και τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα με χαμηλό κόστος και μικρό μέγεθος.

Το τρανζίστορ θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες εφευρέσεις του εικοστού αιώνα και όχι άδικα. Ένας προηγμένος μικροεπεξεργαστής μπορεί να χρησιμοποιήσει μέχρι και 1,7 δισεκατομμύρια τρανζίστορ! Άλλωστε το 2002 παράχθηκαν περίπου 60 εκατομμύρια τρανζίστορ για κάθε (!) άνθρωπο πάνω στη γη…

Read more...

e-Τρίκαλα

Για δεύτερη συνεχή χρονιά, τα Τρίκαλα βρίσκονται μεταξύ των 21 πιο έξυπνων κοινοτήτων στον κόσμο (Smart21), σύμφωνα με το Διεθνές Δίκτυο ICF, το οποίο εδρεύει στη Νέα Υόρκη και εδώ και χρόνια έχει καθιερώσει το θεσμό ανάδειξης της πιο έξυπνης κοινότητας του κόσμου. Τα Τρίκαλα χαρακτηρίζονται ως «η ηλεκτρονική πρωτεύουσα της Ελλάδας» και όχι άδικα!

Όλα ξεκίνησαν αρκετά χρόνια πριν, το 2003. Οι πρώτες προσπάθειες έγιναν με στόχο να αποκτήσει ασύρματη πρόσβαση στο διαδίκτυο ο κεντρικός πεζόδρομος της πόλης. Σήμερα, σε όλη την πόλη των Τρικάλων υπάρχει η δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης στο διαδίκτυο και μάλιστα με ταχύτητα αντίστοιχη εκείνης μίας ADSL σύνδεσης των 768 kbps. Μάλιστα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία από το 2005 που λειτουργεί το ασύρματο δίκτυο στα Τρίκαλα εξυπηρετούνται πάνω από 6000 νοικοκυριά από συνολικά 14 κόμβους. Θα πρέπει να τονιστεί πως μέσω του ασύρματου δικτύου δεν επιτρέπονται τα online παιχνίδια, η πρόσβαση σε πορνογραφικό περιεχόμενο και η ανταλλαγή «πειρατικών» αρχείων μουσικής και βίντεο.

Οι προσδοκίες αυξήθηκαν κι έτσι δημιουργήθηκαν διάφορα προγράμματα για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Το πρώτο πρόγραμμα που τέθηκε σε εφαρμογή είναι το ψηφιακό πρόγραμμα «Δημοσθένης». Ξεκίνησε το 2006 και αποτελεί ιδέα που ανήκει στο πρόγραμμα Iris που λειτουργεί εδώ και αρκετά χρόνια στη Βαρκελώνη. Μέσω του «Δημοσθένη», ο πολίτης μπορεί να ενημερώσει τη δημοτική αρχή για οποιοδήποτε πρόβλημα υπάρχει στην περιοχή του. Το πρόγραμμα λειτουργεί με ειδική χωρίς χρέωση τηλεφωνική γραμμή, αλλά και μέσω του διαδικτύου. Με μια απλή τηλεφωνική κλήση ή στέλνοντας μια αίτηση μέσω διαδικτύου, ο κάθε κάτοικος των Τρικάλων μπορεί να ενημερώσει το δήμο για πιθανές βλάβες στη γειτονιά του, για κάποιον κατεστραμμένο κάδο, ακόμα και για ένα εγκαταλειμμένο αυτοκίνητο. Το αίτημα αυτό καταχωρείται σε μία βάση δεδομένων και ενημερώνεται άμεσα η αρμόδια υπηρεσία, η οποία δίνει και εκτίμηση για το χρόνο ικανοποίησης του αιτήματος. Ο πολίτης μπορεί να ενημερώνεται κάθε στιγμή για την εξέλιξη του αιτήματος του.

Άλλη μια καινοτομία των «ηλεκτρονικών Τρικάλων» είναι η δυνατότητα που δίνεται στους κατοίκους να συμμετέχουν σε ανοιχτό διάλογο για τα θέματα που απασχολούν την πόλη, να συμβάλλουν στην επιλογή των θεμάτων που θα συζητηθούν στο επόμενο δημοτικό συμβούλιο και να το παρακολουθούν online. Όλα αυτά υλοποιούνται με το πρόγραμμα «e-dialogos» που περιλαμβάνει τρία εργαλεία: τις ηλεκτρονικές δημοσκοπήσεις, τα ηλεκτρονικά αιτήματα και τις ηλεκτρονικές διαβουλεύσεις. Θεωρητικά, το e-dialogos είναι μία πρωτοποριακή ιστοσελίδα ανοιχτού διαλόγου που δίνει τη δυνατότητα στους δημότες να εμπλακούν άμεσα στη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτικής δράσεων της πόλης τους. Στην ουσία αποτελεί ένα βήμα για την ψηφιακή δημοκρατία (e-democracy), καθώς δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά ακόμα και αν για συγκεκριμένους λόγους δεν μπορούν να συμμετάσχουν στα κοινά με την παραδοσιακή έννοια του όρου. Έτσι, με τη βοήθεια της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας, οι δημότες του Δήμου Τρικάλων μπορούν να παρακολουθούν από το σπίτι τους τις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου κι αν οι ίδιοι διαθέτουν υποδομή όπως ένα απλό μικρόφωνο και μια κάμερα, να μπορούν να παρεμβαίνουν κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων. Το ίδιο μπορούν να κάνουν και άτομα που ζούνε εκτός Ελλάδας και ενδιαφέρονται για τον τόπο τους. Επίσης, όλες οι αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, προκηρύξεις και δημόσιες διαβουλεύσεις αναρτώνται στο διαδίκτυο και είναι εμφανείς και διαθέσιμες σε κάθε ενδιαφερόμενο!

Ένα από τα πιο σημαντικά προγράμματα που έχει υλοποιηθεί από το Δήμο Τρικκαίων είναι η «Τηλεπρόνοια». Έχει στόχο τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας ευπαθών ομάδων του πληθυσμού και πιλοτικά το πρόγραμμα οργανώθηκε με τη μορφή τηλεκαρδιολογίας σε ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια. Στους ασθενείς που πληρούν τα κλινικά κριτήρια δόθηκαν δωρεάν από το Κέντρο Τηλεπρόνοιας του Δήμου συσκευές φορητής βιολογικής τηλεμετρίας. Τα αποτελέσματα της τηλεμετρίας αποστέλλονται στο δήμο μέσω τηλεφώνου και από εκεί μέσω του διαδικτύου στον ειδικό γιατρό. Το μεγάλο όφελος για τους ασθενείς είναι η τροποποίηση της αγωγής ή η ειδοποίηση για περαιτέρω εξετάσεις αν διαπιστωθεί παθολογική μέτρηση. Και όλα αυτά χωρίς καν να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Λόγω των θετικών αποτελεσμάτων από αυτή την πιλοτική εφαρμογή, ο Δήμος Τρικκαίων επέκτεινε την «Τηλεπρόνοια» και σε ασθενείς με χρόνιο βρογχικό άσθμα μέσω τηλεσπιρομέτρησης.

Όμως, η τεχνολογία χρησιμοποιείται και για την εξυπηρέτηση των μεταφορών. Για το λόγο αυτό λειτουργεί στο Δήμο Τρικκαίων ένα ολοκληρωμένο σύστημα «ευφυών» μεταφορών με στόχο να απεγκλωβιστεί το κέντρο της πόλης από το έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα. Στα πλαίσια αυτού του μέτρου λειτουργεί ηλεκτρονική πληροφόρηση σε στάσεις των μέσων μαζικής κυκλοφορίας καθώς και σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης.

Οι αρμόδιοι, όμως, στα Τρίκαλα δεν επαναπαύονται. Ήδη έχει τεθεί σε λειτουργία σύστημα οπτικών ινών μήκους περίπου 30 χιλιομέτρων(!) με στόχο τη βελτίωση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών που προσφέρει ο Δήμος στους πολίτες. Το δίκτυο αυτό συνδέει όλες τις δημόσιες υπηρεσίες με τρόπο γρήγορο και αξιόπιστο. Έτσι, ο Δήμος Τρικκαίων έγινε ο πρώτος Δήμος σε όλη την Ελλάδα που χρησιμοποιεί οπτικές ίνες!

Η πρωτοπορία, απ’ ότι φαίνεται, αποδίδει καρπούς στα Τρίκαλα. Συνεπώς, η πόλη της Θεσσαλίας αποτελεί τρανό παράδειγμα για το πως θα πρέπει να είναι και να λειτουργούν οι σύγχρονες πόλεις στο (άμεσο) μέλλον. Ανάλογες αξιέπαινες προσπάθειες αξίζουν την προσοχή μας, αλλά και τον παραδειγματισμό. Πραγματικά είναι κρίμα η Ελλάδα να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις, αν όχι στην τελευταία θέση, της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τη χρήση και την αξιοποίηση του διαδικτύου…

Read more...